Czym jest prawo ochrony środowiska?

Dodano: 26.05.2020

Prawo ochrony środowiska to wszystkie regulacje prawne dotyczące ochrony środowiska naturalnego przed szkodliwym wpływem działalności człowieka oraz wykorzystania zasobów środowiska naturalnego. Często mylnie uważa się, że prawo to jest związane tylko z ustawą i wydanymi do niej rozporządzeniami. Jednak warto dodać, że wpływ na regulacje z tego zakresu mają także dokumenty, normy, umowy i traktaty wspólnotowe i międzynarodowe. Bez wątpienia warto dowiedzieć się więcej na ten temat.

Czym jest ochrona środowiska?

Za ochronę środowiska uważa się wszystkie działania mające na celu zapobieganie zniszczeniu środowiska oraz naprawę już powstałych zniszczeń. Ochronie tej poddawane jest środowisko fizyczne, zasoby naturalne, ale też fauna i flora. Przykładem takiej ochrony może być chociażby racjonalne gospodarowanie źródłami energii nieodnawialnej (węgiel, ropa naftowa) i zastępowanie jej odnawialnymi (energia słoneczna, siła wiatru). Ważną kwestią wpisującą się w ideologie ochrony środowiska jest także ochrona wszystkich gatunków na ziemi, w tym tych szczególnie zagrożonych wyginięciem. Ochrona środowiska to także gospodarka odpadami, poddawanie ich recyklingowi i zrównoważonej utylizacji. Obecnie coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z konieczności ochrony środowiska naturalnego. Jednak jedynie wdrożenie odpowiednich uregulowań prawnych może pomóc egzekwowaniu ochrony środowiska od całej społeczności. W związku z tym wdrożone zostały międzynarodowe, wspólnotowe i krajowe regulacje prawne związane z ochroną środowiska.

Krajowe uregulowania dotyczące ochrony środowiska

Podstawowym dokumentem w naszym kraju, dotyczącym ochrony środowiska jest Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Tekst podstawowy ustawy pochodzi z 2001 roku, ale od tego czasu była ona wielokrotnie nowelizowana. Ostatnia z nowelizacji miała miejsce w kwietniu 2020 roku. Wszystkie zmiany wprowadzane w ustawie mają na celu zaktualizowanie prawa oraz dostosowanie go do obecnie panujących warunków i wyzwań, z jakimi zmaga się środowisko naturalne. Już w pierwszym artykule ustawy wskazane są funkcje ustawy. Zgodnie z jej zapisami ma ona regulować następujące kwestie:

  • ustalać warunki zasobów ochrony środowiska,
  • ustalać warunki wprowadzania substancji i energii do środowiska naturalnego,
  • regulować koszty związane z korzystaniem ze środowiska,
  • wskazywać obowiązki administracji w zakresie ochrony środowiska,
  • ustalać odpowiedzialność i sankcje w zakresie ochrony środowiska.

Podsumowując, ustawa ustala wszystkie kwestie związane z ochroną środowiska, począwszy od zapobiegania jego degradacji, poprzez racjonalne korzystanie z niego, a skończywszy na karach i odpowiedzialności za stan środowiska.

Międzynarodowe prawo ochrony środowiska

Regulacje krajowe i wspólnotowe opierają się przede wszystkim na międzynarodowych traktatach i konwencjach. Coraz częściej można zauważył, że prawo ochrony środowiska nie jest traktowane jako sprawa jednego kraju. Ziemia jest jednym organizmem, a jej ekosystemy są połączone ze sobą i wzajemnie na siebie oddziałują. Dlatego przez lata wdrażano kolejne konwencje międzynarodowe mające na celu ochronę środowiska naturalnego w ujęciu globalnym. Należały do nich:

  • Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie odległości z 1979 r.,
  • Konwencja o ochronie gatunków dzikiej fauny i flory europejskiej
    oraz ich siedlisk z 1979 r.,
  • Konwencja wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej z 1985 r.,
  • Konwencja bazylejska o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych z 1989 r.,
  • Konwencja o różnorodności biologicznej z 1992 r.,
  • Konwencja o transgranicznych skutkach wypadków przemysłowych z 1992 r.,
  • Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu z 1997 r.
    Są to podstawy prawne gwarantujące jednolitość zasad ochrony środowiska i odpowiedzialność państw.

Podsumowując, za ochronę środowiska jest odpowiedzialny każdy człowiek. Jednak regulacje prawne są niezbędne, by dbałość o naturalne środowisko była przestrzegana i egzekwowana.